Chụp thiếu sáng và chụp đêm

Thách thức của chụp thiếu sáng

Khi mặt trời lặn, ánh sáng trở thành thách thức lớn nhất. Chụp thiếu sáng không chỉ là kỹ thuật - nó là nghệ thuật tận dụng bóng tối.

ISO cao - Bạn và Noise

ISO là độ nhạy sáng của cảm biến. ISO càng cao → ảnh càng sáng nhưng càng nhiều noise (hạt).

Ngưỡng ISO an toàn theo loại máy:

Loại máy	ISO tối đa chấp nhận được
Full-frame (Sony A7III, Canon R6)	6400-12800
APS-C (Fuji X-T5, Sony A6400)	3200-6400
Micro Four Thirds (Olympus OM-D)	1600-3200
Smartphone	800-1600

Mẹo giảm noise:

1. Chụp đúng sáng ngay từ đầu - Underexpose rồi kéo sáng sau tạo noise nhiều hơn ISO cao
2. Dùng Denoise AI - Lightroom DeNoise, Topaz Denoise AI rất hiệu quả
3. Giảm noise trong Camera RAW - Luminance Noise Reduction: 25-50, Color Noise Reduction: 25-35

Nguyên tắc: Chụp với ISO thấp nhất có thể trong khi vẫn giữ được tốc độ màn trập an toàn.

Chân máy (Tripod) - Vũ khí tối thượng

Chân máy cho phép bạn giảm ISO xuống mức thấp nhất và sử dụng tốc độ chậm mà không lo rung:

Các bước sử dụng tripod hiệu quả:

1. Tắt IS/VR (chống rung) khi dùng tripod - nếu không máy sẽ tự tạo rung
2. Dùng remote shutter hoặc tự động hẹn giờ 2 giây
3. Gập chân lớn trước, sau đó mới đến các đoạn nhỏ
4. Không kéo cột giữa lên cao nếu không cần - cột giữa kém vững nhất
5. Móc túi đá/túi nặng vào móc dưới cột giữa để tăng trọng lượng

Long Exposure (Phơi sáng lâu)

Kỹ thuật để tốc độ màn trập trên 1 giây:

Thiết lập:

• Chế độ: Manual (M) hoặc Bulb (B)
• ISO: 100 (thấp nhất)
• Khẩu độ: f/8 - f/16
• Tốc độ: 1-30 giây (tùy cảnh)
• Tắt IS: Đã đề cập ở trên

Các hiệu ứng long exposure:

Hiệu ứng	Tốc độ	Mô tả
Vệt đèn xe	5-30s	Ánh đèn xe trên đường
Nước mờ ảo	0.5-30s	Mặt nước như sương mù
Mây chuyển động	30s - 2 phút	Mây vệt dài trên bầu trời
Sao vệt (star trails)	15 phút - 2 giờ	Sao thành vòng tròn

Light Painting

Light painting là vẽ bằng ánh sáng trong bóng tối. Kỹ thuật:

1. Thiết lập: ISO 100, f/8, Bulb mode
2. Focus: Lấy nét vào chủ thể trước, chuyển sang MF
3. Vẽ: Dùng đèn pin, glow stick, hoặc light painting tools
4. Chụp: Remote shutter, phơi sáng 10-30 giây
5. Kết hợp: Nhiều lần chụp → blend trong Photoshop

Chụp phố đêm

Cài đặt cho phố đêm:

• Aperture Priority (A/Av): Khẩu độ mở (f/1.4 - f/2.8) để lấy nhiều sáng
• ISO: Auto ISO với giới hạn 6400
• Cân bằng trắng: 4000K hoặc để AWB (chụp RAW để sau chỉnh)
• Bù trừ sáng: +0.3 đến +0.7 EV vì máy thường underexpose trong đêm

Vệt đèn (Light Trails):

1. Tìm cầu vượt hoặc góc đường cong có nhiều xe
2. Tripod + remote shutter
3. ISO 100, f/11, 10-20s
4. Chụp liên tục 5-10 tấm, blend trong Photoshop

Chụp dải ngân hà (Milky Way)

Đây là thử thách cao nhất của chụp đêm. Điều kiện cần:

• Thời gian: Từ tháng 3 đến tháng 9, không trăng hoặc trăng non
• Địa điểm: Xa thành phố, không ô nhiễm ánh sáng
• Công cụ: Light Pollution Map (website/ứng dụng) để chọn địa điểm

Thiết lập Milky Way:

- Ống kính: Góc rộng nhất, khẩu độ lớn nhất (14-24mm f/2.8)
- Chế độ: Manual
- ISO: 3200-6400
- Khẩu độ: f/1.4 - f/2.8 (mở hết cỡ)
- Tốc độ: Công thức 500 Rule (500 / tiêu cự)
  Ví dụ: 16mm → 500/16 = 31 giây
- Lấy nét: Manual, zoom vào ngôi sao sáng nhất, canh nét

Hậu kỳ Milky Way:

1. Lightroom: Tăng Contrast, Dehaze, Texture, Clarity
2. Giảm Highlights, tăng Shadows
3. Tăng Temp lên 4500K (hơi ấm để thấy màu sắc dải ngân hà)
4. Photoshop: Chồng nhiều tấm (stacking) để giảm noise

Kết luận

Chụp thiếu sáng đòi hỏi kiến thức kỹ thuật và sự chuẩn bị. Nhưng kết quả thu được - những bức ảnh đêm huyền ảo - hoàn toàn xứng đáng với công sức bỏ ra.