Giới thiệu về Lightroom
Lightroom là phần mềm chỉnh ảnh phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt dành cho dân nhiếp ảnh. Khác với Photoshop (chỉnh từng pixel), Lightroom hoạt động theo luồng xử lý phi tuyến tính - mọi chỉnh sửa đều không phá hủy ảnh gốc.
Import Catalog
Trước khi chỉnh sửa, bạn cần import ảnh vào Lightroom Catalog - một cơ sở dữ liệu quản lý ảnh.
Các bước import:
- Cắm thẻ nhớ hoặc mở folder chứa ảnh
- Chọn File → Import Photos and Video (hoặc nhấn Ctrl+Shift+I)
- Chọn Copy as DNG (nếu chụp RAW) hoặc Copy (JPEG)
- Đặt tên file theo format:
YYYY-MM-DD_TenSuKien - Thêm keyword metadata (từ khóa) để dễ tìm kiếm sau này
Quan trọng: Không nên Move/Rename file bên ngoài Lightroom sau khi import, vì Catalog sẽ mất liên kết với ảnh.
Basic Panel
Đây là bảng điều khiển quan trọng nhất. Các thanh trượt chính:
Exposure (Phơi sáng)
- -1.0 đến +1.0: Chỉnh độ sáng tổng thể
- Mẹo: Giữ phím Alt khi kéo để thấy vùng clipping (mất chi tiết)
Contrast
- Tăng: Làm sáng vùng sáng hơn, tối vùng tối hơn
- Giảm: Làm ảnh mềm mại hơn
Highlights & Shadows
| Thanh | Ảnh hưởng |
|---|---|
| Highlights (-) | Giảm cháy sáng, phục hồi vùng trắng |
| Shadows (+) | Mở rộng vùng tối, thấy chi tiết bóng |
| Highlights (+) | Làm sáng vùng sáng (tăng kịch tính) |
| Shadows (-) | Làm tối bóng đổ (tạo depth) |
Whites & Blacks
- Whites: Thiết lập điểm trắng của ảnh
- Blacks: Thiết lập điểm đen của ảnh
- Giữ Alt khi kéo: Màn hình hiển thị vùng bị cắt (clipping)
Quy trình chuẩn:
1. Chỉnh Exposure trước
2. Hạ Highlights để giữ vùng sáng
3. Tăng Shadows để mở vùng tối
4. Whites +, Blacks - để tạo điểm trắng/đen chuẩn
5. Contrast tinh chỉnh cuối cùng
Tone Curve
Tone Curve là công cụ mạnh mẽ để kiểm soát tông màu. Có 4 vùng:
- Highlights: Vùng sáng nhất
- Lights: Vùng sáng trung bình
- Darks: Vùng tối trung bình
- Shadows: Vùng tối nhất
Kiểu chỉnh Curve phổ biến:
Kéo điểm Highlights lên
Kéo điểm Shadows xuống
Kết quả: Ảnh có độ tương phản cao hơn, rực rỡ hơn
Kéo điểm Shadows lên (làm mờ vùng đen)
Kéo điểm Highlights xuống (giảm cháy)
Kết quả: Ảnh mềm mại, phong cách vintage
HSL (Hue, Saturation, Luminance)
HSL là công cụ chỉnh màu theo từng kênh riêng lẻ:
| Màu | Hue | Saturation | Luminance |
|---|---|---|---|
| Đỏ | Cam → Hồng | Độ no đỏ | Độ sáng đỏ |
| Cam | Vàng → Đỏ | Độ no cam | Độ sáng cam |
| Vàng | Cam → Xanh | Độ no vàng | Độ sáng vàng |
| Xanh lá | Vàng → Xanh dương | Độ no xanh lá | Độ sáng xanh lá |
| Xanh dương | Lục → Tím | Độ no xanh dương | Độ sáng xanh dương |
| Tím | Xanh dương → Hồng | Độ no tím | Độ sáng tím |
Ứng dụng thực tế:
- Portrait: Giảm Saturation của da (vùng Orange) để da trắng hơn, tăng Luminance của Orange để da sáng
- Phong cảnh: Tăng Saturation xanh lá và xanh dương, giảm Luminance xanh dương để trời đậm màu hơn
- Ảnh đồ ăn: Tăng Saturation đỏ và cam, tăng Luminance vàng
Crop (Cắt ảnh)
Phím tắt: R
- Tỷ lệ vàng: 3:2 (mặc định máy ảnh), 4:3, 1:1 (Instagram), 16:9
- Giữ Shift để crop tự do
- Dùng O (chữ O, không phải số 0) để thay đổi overlay Rule of Thirds → Golden Ratio
Mẹo crop:
- Không crop quá nhiều (mất chất lượng)
- Để lại khoảng trống trong hướng chủ thể nhìn/di chuyển
- Dùng góc nghiêng (straighten) để chỉnh đường chân trời
Export ảnh
Khi chọn File → Export, hãy chú ý:
Cài đặt Export chuẩn
| Thông số | Web | In ấn |
|---|---|---|
| Định dạng | JPEG | TIFF |
| Chất lượng | 80-90% | 100% |
| Color Space | sRGB | Adobe RGB |
| Độ phân giải | 72 ppi | 300 ppi |
| Kích thước | 2000px cạnh dài | Nguyên bản |
| Làm sắc | Screen | High |
Export Preset
Tạo Export Preset để không phải cài đặt lại mỗi lần:
- Cài đặt các thông số như trên
- Ở góc trái Export dialog, chọn Add Preset
- Đặt tên:
Web - FullHDhoặcPrint - A3
Kết luận
Lightroom là công cụ không thể thiếu cho bất kỳ nhiếp ảnh gia nào. Hãy bắt đầu từ Basic Panel, làm quen với Tone Curve và HSL, và luôn giữ thói quen Exposure trước → Màu sắc sau.